Alternatieve namen:  

Galvaniseren, electroplating, zinc plating 

Algemeen:  

Elektrolytisch verzinken is een elektrochemisch proces waarbij een zinklaag neergeslagen wordt op het productoppervlak. Binnen electrolytisch verzinken is een breed scala aan alternatieven voorhanden in laagdiktes, basismaterialen (zink / zink-ijzer / zink-nikkel), passiveringen. De minimale laagdikte is ca 3 μm, en kan oplopen tot ca 30 μm (gecombineerde laag).  Wij hanteren op onze bevestigingsartikelen meestal een minimale laagdikte van 5 μm.   

Een elektrolytisch zinkproces heeft altijd een nabehandeling om aantasting van de zinklaag te voorkomen. Dit heet het passiveren (of ook wel chromateren of bichromatiseren) en vertoond afhankelijk van de behandeling (passiveren) een transparant groengele (geelverzinkt) of metalliek-lichtblauwe tint (blauwverzinkt). Door het passiveren neemt de corrosiebestendigheid sterk toe en wordt het uiterlijk verfraaid. De passiveerlaag is een dun zinkchromaat/zinkoxidelaagje boven op de zinklaag. Bij standaard verzinken geeft dit een metalliek-lichtblauwe tint en bij geel verzinken vertoont de zinklaag een transparant goudkleurige tint. De corrosiebestendigheid van deze twee verschillende passiveringen is vrijwel gelijk maar de geelverzinkte variant is sinds de nieuwe ROHS richtlijn uit 2011 in opspraak geraakt vanwege het schadelijke zeswaardig chroom wat voorheen gebruikt werd bij deze passivering. 

Bij het elektrolytische verzink proces wordt er waterstof op het productoppervlak ontwikkeld. Zeker bij geharde staalkwaliteiten met een hoge sterkte, met name vanaf 8.8 en hoger, kan de in het staal opgenomen waterstof een aanzienlijk verlies aan ductiliteit veroorzaken (de zogenaamde waterstofbrosheid). 

Toepassingsgebied:  

Het toepassingsgebied van elektrolytisch verzinkte bevestigingsmaterialen is divers vanwege de diverse corrosiewerende eigenschappen door de laagdikte. 

Verzinkte bevestigingsmaterialen worden doorgaans voorzien van een beschermende zinklaag volgens ISO A2A met een minimale laagdikte van 5 Mu. In principe geldt hoe dikker de zinklaag op stalen bevestigingsmateriaal, hoe langer het duurt voordat hij weg gecorrodeerd is; de gemiddelde atmosferische corrosie voor alle zinktypes in Nederland in de buitenatmosfeer bedraagt momenteel 0,42 μm/jaar (gegevens TNO, Rijkswaterstaat en TU Delft); dat komt gemiddeld overeen met een corrosie klasse C2 in Nederland.  
De zinklaag wordt aangetast door de hoeveelheid Chloride en SO2 (zwavel) in de omgeving. Het water maakt deze aantasting mogelijk. SO2 heeft een grote invloed op het corrosiegedrag en daardoor op de duurzaamheid van stalen - verzinkte producten.  Het corrosieklimaat in West-Europa wordt wel steeds minder agressief door de drastische afname van het SO2-gehalte in de lucht. Het SO2 gehalte in Nederland is door allerlei maatregelen en wetten in Europees verband, zoals eisen aan autobrandstoffen, uitstoot van energiecentrales, etc. vanaf 1980 geleidelijk gaan dalen tot een verwaarloosbaar niveau. 
Naast SO2 speelt Choride een belangrijke rol bij corrosievorming van zink. Chloride maakt de oxidelaag op het zink sneller oplosbaar in water, waardoor de zink-corrosiesnelheid toeneemt. Als het zink (plaatselijk) is verdwenen, neemt ook de ijzercorrosiesnelheid toe in aanwezigheid van Chloriden. Nederland heeft voornamelijk in een smalle strook van ca. 750 meter langs de kust een hoog chloridegehalte; echter uit veiligheidsoverwegingen nemen we 10 km om ook de invloed van de zeewind mee te nemen.  
Onder normale condities wordt gebruik van verzinkte bevestigingsartikelen geadviseerd in beschermde condities (binnen gebruik). 

Corrosiewerendheid:  

Tot 24 uur in zoutsproeitest volgens ISO 9227 voor A2A tot circa 240 uur voor speciale zink- ijzer legeringen. 

Maximale toepassings temperatuur:  

80 graden Celcius 

Aanduiding elektrolytische zinklagen conform ISO 4042 

In ISO 4042 is de aanduiding van elektrolytische zinklagen vastgelegd. Aanduiding vindt plaats middels een code van twee letters & een cijfers (bijvoorbeeld: A2F) In dit voorbeeld staat de A voor zink (Zn), de 2 voor een laagdikte van 5 μm en de F voor een heldere passivering. De volgende tabellen geven de diverse onderdelen van de code weer: 

Normale leveringscondities in bevestigingsmaterialen: 

Electrolytisch verzinkt:  ca. 5 μm  A2A / A2B / A2E / A2F. Zonder specifieke overeenkomst tussen leverancier en afnemer kan een willekeurige variant geleverd worden 

Geel verzinkt:  ca. 5 μm   A2C / A2G / A2L. Zonder specifieke overeenkomst tussen leverancier en afnemer kan een willekeurige variant geleverd worden 

Voor de controle van producteigenschappen 

Het houtonderzoeksinstituut SHR geeft vorm aan en regelt de controle van producten die in combinatie met hout en houtmaterialen worden gebruikt. Het doel hiervan is om afhankelijk van de toepassing de producteigenschappen te onderzoeken. Schroevenfabrikanten kunnen hun producten bijvoorbeeld conform de voorschriften van de Europese norm voor schroeven EN 14592 laten controleren. Het SHR-symbool toont aan dat een product op zijn eigenschappen is gecontroleerd en dat het resultaat in een catalogus is opgenomen. De verklaring van het symbool heeft echter uitsluitend betrekking op de uitvoering van jaarlijkse controles voor het vaststellen van de karakteristieke schroefwaarden. Een controle van de productielocatie vindt daarentegen niet plaats.  

Verschillen SHR en SKH 

De symbolen SHR en SKH geven een verschil aan dat voor de gebruiker van groot belang is. In geval van een SKH-onderzoek wordt  de overeenstemming van testresultaten en schroefeigenschappen van de verkochte artikelen beter gewaarborgd. Schroeven met een SKH-keurmerk bieden de garantie dat de aangegeven karakteristieke waarden en eigenschappen betrouwbaar door de aanbieder in acht worden genomen. Hierbij wordt  niet alleen de documentatie gecontroleerd, maar worden ook de actuele karakteristieke waarden zoals de trekvastheid of het breukdraaimoment van de voltooide schroef zelf gecontroleerd. 

Jaarlijkse controle 

Het SHR-keurmerk is sinds 2010 verkrijgbaar op schroeven voor houttoepassingen. SHR, als onafhankelijk onderzoekslaboratorium in Wageningen, voert dergelijke onderzoeken uit in haar laboratorium. Een aantal producenten en leveranciers hebben besloten om de kwaliteit van hun schroeven niet alleen in eigen laboratorium te onderzoeken, maar ook om essentiële eigenschappen van de schroeven door een onafhankelijk laboratorium te laten bepalen. De testmethoden die hiervoor worden gebruikt staan beschreven in de geharmoniseerde Europese norm EN-14592, die ook gebruikt wordt voor het CE-keurmerk. Door middel van jaarlijkse steekproeven wordt gedeclareerde kwaliteit in de gaten gehouden. De kwaliteitssystemen van de schroefmerken met het SHR-keurmerk moeten borg staan voor de levering van een constante kwaliteit.  

Het SHR-keurmerk mag door een product worden gevoerd als SHR heeft vastgesteld dat de prestaties die door de fabrikant of leverancier worden geclaimd, ook daadwerkelijk behaald worden. De eigenschappen die worden onderzocht zijn: uittrekweerstand, intrekweerstand, indraaimoment en buigsterkte. Minimaal eenmaal per jaar wordt door SHR, via steekproeven, gecontroleerd of de schroeven nog steeds de juiste eigenschappen bezitten. Indien het kwaliteitssysteem ook beoordeeld moet worden, voert SKH, een onafhankelijke certificerende organisatie, de controle uit. In dat geval kan het SKH-keurmerk worden verkregen indien ook de laboratoriumtesten positief uitvallen. De leveranciers die het SHR-keurmerk mogen voeren voor de vermelde typen zijn: 

Welke schroeven van Hoenderdaal hebben de SHR-kwaliteitsverklaring?

• Proftec spaanplaatschroeven TX met snijpunt -> SHR-nummer-008

Er is door de Nederlandse timmer-, deuren- en hang- & sluitwerkindustrie uitvoerig onderzoek ingesteld naar de inbraakwerendheid van houten gevelelementen volgens NEN 5096 en de NEN-EN 1627 t/m NEN 1630. Dit heeft geresulteerd in een groot aantal combinaties van houten gevelelementen met toepassing van specifiek hang- en sluitwerk. De resultaten van deze onderzoeken zijn door SKH verwerkt in de SKH-Publicatie 98-08. 

Basis voor gecertificeerde houten gevelelementen is BRL 0801 (Beoordelings-richtlijn voor houten gevelelementen) en BRL 0803 (Beoordelingsrichtlijn voor houten buitendeuren). De KVT (Kwaliteit van houten gevelelementen), uitgegeven door de Ned. Bond van Timmerfabrikanten, is het uitgangsdocument voor kwalitatief timmerwerk. De SKH-Publicatie 98-08 is een aanvullend document op de KVT en omschrijft de specificaties voor inbraakwerend geveltimmerwerk. 

Voor u ligt de versie t/m november 2012 van de SKH-Publicatie 98-08. Deze publicatie is de algemene leidraad voor de productie van houten ramen en deuren in samenstel met kozijnen die dienen te voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit (art. 2.129 t/m 2.131) m.b.t. inbraakwerendheid. Deze SKH-Publicatie draagt zorg voor een juiste specificatie van houten gevelelementen teneinde te voldoen aan de prestatienorm van NEN 5096 en NEN-EN 1627 t/m NEN 1630. De onderbouwing van deze prestatienorm is gerealiseerd vanuit bovenvermelde beproevingen, waarbij zo veel als mogelijk rekening is gehouden met de overige publiekrechtelijke eisen die aan gevelelementen worden gesteld. 

Het in deze publicatie opgenomen hang- en sluitwerk en bevestigingsmiddelen voldoen aan alle eisen van NEN 5096 en NEN-EN 1627 t/m NEN 1630. Wanneer uit de toepassing van hang- en sluitwerk en bevestigingsmiddelen blijkt, dat dit niet de gedragingen van hout (een natuurproduct) kan volgen en daarbij in de fase van gebruik van deze gevelelementen tot storingen of gebreken leidt, behoudt SKH zich het recht voor, bij gebleken noodzakelijkheid, om dergelijk hang- en sluitwerk of bevestigingsmiddelen niet meer in deze SKH-Publicatie op te nemen. 

De meest recente gegevens zijn in deze versie van de SKH-Publicatie 98-08 verwerkt. Deze SKH-Publicatie is een servicegericht document. Vanuit SKH wordt er voor gezorgd dat deze informatiebron zo actueel mogelijk blijft. 

Bevestigingsmiddelen 

De van toepassing zijnde bevestigingsmiddelen dienen voorts te voldoen aan de eisen voor metalen onderdelen volgens de KVT , katern 37, waarbij de volgende aanvullingen van toepassing zijn. 

Van toepassing zijnde bevestigingsmiddelen: 

- stalen spaanplaatschroeven; 

- RVS spaanplaatschroeven; 

- stalen patentbouten; 

- nagels van staal en RVS. 

Voor toepassing en verwerking van bevestigingsmiddelen gelden de volgende voorwaarden: 

A. m.b.t. de schroefafmetingen voor bevestiging van: 

- scharnieren:  

- ten minste 4,0x40 mm in naaldhout 

- tenminste 4,0x 30 mm in loofhout t.b.v. klasse 2 

- tenminste 4,0 x 40 mm in loofhout t.b.v. klasse 3  

- Bij toepassing van uitvulplaatjes >1mm dient de schroeflengte te worden aangepast. Bij toepassing van uitvulplaatjes tenminste 4 x 35mm in loofhout toepassen. Bij toepassing van uitvulplaatjes ≤1 mm tenminste 4 x 30mm in loofhout toepassen. 

- nastelbare scharnieren: ten minste 4,0x40 (loofhout) of 4,0 x 45 mm (naaldhout) (zie bijlage 1); 

sluitwerk: afhankelijk van houtsoort en/of type sluitwerk, zie de specificaties in bijlagen 2 en 3; 

- draaivalbeslag: afhankelijk van type en onderdeel, zie de specificaties in bijlage 2; 

- hefschuifbeslag, zie specificatie in bijlage 2; 

B. m.b.t. de verwerking van schroeven voor sluitwerk en beslag: 

- om splijten van het hout te voorkomen, dienen ten minste de onderstaande onderdelen voorgeboord te worden: